fa ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تاغ‌کاری‌های مشارکتی در کنترل بیابان‌زایی (مطالعه موردی: حسین‌آباد کردها، شهرستان آرادان) مدیریت و کنترل اثرات فرسایش محیطی پژوهشي Research <h1><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Compset&quot;">بیابان‌زایی یکی از چالش‌های اصلی مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران است که پیامدهای گسترده زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تاغ‌کاری مشارکتی در کنترل بیابان‌زایی، روستای حسین‌آباد کردها (شهرستان آرادان، استان سمنان) را به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب کرد. جامعه آماری شامل ساکنان روستا (۱۳۰۳ نفر) بود و حجم نمونه با فرمول کوکران ۲۹۷ نفر تعیین شد. داده‌ها با پرسشنامه محقق ساخته ۳۶ گویه‌ای (۱۲ گویه برای هر مؤلفه) و طیف لیکرت پنج‌گزینه‌ای جمع‌آوری و با روش‌های آمار توصیفی، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، مدل معادلات ساختاری </span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Compset&quot;">(</span>SEM<span lang="FA" style="font-family:&quot;B Compset&quot;">)</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Compset&quot;"> و تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که مؤلفه زیست‌محیطی با میانگین 30/4 بالاترین رضایت را کسب کرده و پروژه در تثبیت ماسه‌های روان، کاهش فرسایش بادی، کنترل گرد و غبار و افزایش پوشش گیاهی بسیار موفق بوده است. مؤلفه اجتماعی با میانگین 67/3 در سطح، زیاد قرار گرفت و اثرات مثبتی مانند تقویت انسجام محلی و کاهش مهاجرت داشت، اما ضعف در مشارکت واقعی تصمیم‌گیری مشهود بود. مؤلفه اقتصادی با میانگین 13/3 پایین‌ترین امتیاز را داشت و علی‌رغم تأمین علوفه پایدار، در ایجاد اشتغال جدید و افزایش درآمد خانوار ضعیف عمل کرد. مدل </span></span>SEM<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Compset&quot;"> قوی‌ترین اثر مستقیم زیست‌محیطی را بر رضایت کلی ساکنان (48/0=</span></span> &beta;<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Compset&quot;">) نشان داد و تحلیل خوشه‌ای سه گروه نگرشی (مثبت‌نگر 8/49 درصد، متوسط 33 درصد و منتقد اقتصادی 2/17 درصد) را شناسایی کرد. در نهایت، تاغ‌کاری مشارکتی حسین‌آباد کردها الگویی موفق در کنترل بیابان‌زایی است، اما برای دستیابی به توسعه پایدار جامع، نیازمند تقویت زنجیره ارزش اقتصادی، بازاریابی محصولات و افزایش مشارکت واقعی جامعه در تصمیم‌گیری است. این الگو می‌تواند به‌عنوان پایلوت ملی ترویج شود.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</h1> <p dir="auto" node="[object Object]">Desertification is one of the main challenges in the arid and semi-arid regions of Iran, with widespread environmental, economic, and social consequences. This research aimed to evaluate the economic, social, and environmental impacts of participatory Haloxylon planting in desertification control, selecting Hosseinabad Kordha village (Aradan County, Semnan Province) as the case study. The statistical population consisted of the village residents (1,303 individuals), and the sample size was determined as 297 using Cochran&#39;s formula. Data were collected through a researcher-made questionnaire with 36 items (12 items per dimension) on a five-point Likert scale and analyzed using descriptive statistics, exploratory and confirmatory factor analysis, structural equation modeling (SEM), and hierarchical cluster analysis.The results showed that the environmental dimension, with a mean of 4.30, achieved the highest satisfaction level, and the project was highly successful in stabilizing mobile sands, reducing wind erosion, controlling dust storms, and increasing vegetation cover. The social dimension, with a mean of 3.67, was at a &quot;high&quot; level, demonstrating positive effects such as strengthening local cohesion and reducing migration, though weaknesses in genuine decision-making participation were evident. The economic dimension, with the lowest mean of 3.13, performed weakly in creating new jobs and increasing household income despite providing sustainable fodder. The SEM model indicated the strongest direct effect from the environmental dimension on overall resident satisfaction (&beta; = 0.48), while cluster analysis identified three attitude groups: positive (49.8%), moderate (33%), and economically critical (17.2%). Ultimately, participatory Haloxylon planting in Hosseinabad Kordha is a successful model for desertification control, but achieving comprehensive sustainable development requires strengthening the economic value chain, product marketing, and genuine community participation in decision-making. This model can be promoted as a national pilot.</p> مشارکت مردمی, پایداری اکولوژیک, توسعه اقتصادی روستایی, احیای اراضی خشک, مدل‌سازی ساختاری. Public Participation, Ecological Sustainability, Rural Economic Development, Dryland Restoration, Structural Equation Modeling. 0 0 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1061-1&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Akbarzadeh پیمان اکبرزاده akbarzadeh1369@gmail.com 100319475328460010251 100319475328460010251 Yes Forests and Rangelands Research Section, Zanjan Agricultural and Natural Resources Research Center, AREEO, Zanjan, Iran. گروه جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران. Mehran Akbarzadeh مهران اکبرزاده mehran.akbarzadeh@stu.malayeru.ac.ir 100319475328460010252 100319475328460010252 No Malayer University, Grape Research Institute, Malayer, Hamedan, Iran. ملایر