fa انتخاب مدل تبدیل مناسب برای روش سزیُم 137 در مطالعات فرسایش و رسوب در نهشته‌های لسی شمال شرق ایران مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <h2 dir="RTL"></h2> <p dir="RTL">فرسایش آبی به عنوان یکی از عوامل مؤثر بر تخریب خاک به شمار می­آید<span dir="LTR">.</span> برای محاسبۀ فرسایش خاک تقریبی مدل­های تجربی و نظری زیادی توسعه یافته­اند. سزیُم  137 در مطالعات فرسایش خاک در بسیاری از مناطق مختلف جهان، به عنوان یک فناوری جدید و دقیق استفاده می­شود. ضرورت استفاده از این فناوری، انتخاب و استفاده از مدل تبدیل مناسب برای برآورد بهتر میزان فرسایش و رسوب است. به دلیل کمبود منابع فارسی در زمینۀ مدل­های تبدیل روش سزیُم  137 و سایر رادیونوکلوئیدها، هدف از این مقاله معرفی مدل­های تبدیل و مقایسۀ آن‌ها به منظور شناخت بهتر آن‌هاست. بدین منظور در این تحقیق برای تعیین میزان فرسایش/ رسوب برای مناطق کشاورزی از مدل­های تبدیل نسبی، توازن جرمی <span dir="LTR">I</span>  و توازن جرمی <span dir="LTR">II</span> و برای مناطق غیر کشاورزی از مدل­های تبدیل توزیع نیمرخ و  پخش و انتقال استفاده شد. پس از اجرای مدل­های تبدیل، نتایج حاکی از آن است که در مناطق کشاورزی، مدل توازن جرمی <span dir="LTR">I</span> بیشترین تخمین و مدل توازن جرمی <span dir="LTR">II</span> کمترین تخمین را داشته­اند، درحالی‌که در مناطق غیر کشاورزی مدل توزیع نیمرخ نسبت به مدل پخش و انتقال برآورد بیشتری داشته است. این در حالی است که میزان نرخ تحویل رسوب در هر سه مدل کشاورزی، کاملاً مشابه و در مدل­های غیر کشاورزی، 16 درصد تفاوت دارد. در کل، مدل نسبی و توزیع نیمرخ با توجه به درصد تغییرات کمتر، پارامترهای مورد نیاز کمتر و نرخ تحویل رسوب مشابه مدل­های دیگر به ترتیب در مناطق کشاورزی و غیر کشاورزی در منطقه مورد مطالعه اولویت دارد.</p> <h2></h2> <p dir="ltr" style="text-align: justify">Soil erosion is one of the effective elements on soil destruction. Many empirical and theoretical models has been developed for soil erosion estimation 137 Cs technique is used as new and accurate method in this case across world. For applying this technique on computing erosion and sediment rate, an appropriate conversion model should be selected. For this propose in this study proportional, mass balance I and mass balance II were used in cultivated soils, also in uncultivated soils  profile distribution and diffusion ad migration were used. The result shows that in cultivated soils mass balance I has the highest estimation, whereas in uncultivated soils profile distribution estimate this rate more than diffusion and migration model. While the SDR estimation by all three models are similar in cultivated soils, this result is not the same at uncultivated soils, but the models results indicate 16% difference. In general proportional model and distribution profile model are preferred for following reasons: less coefficient of variation (CV), less parameters needed, and similar SDR estimation with other models.</p> فرسایش خاک, سزیُم 137, مدل‌های تبدیل, نهشته‌های لسی, مراوه تپه استان گلستان Soil Erosion, 137 Cs Technique, Conversion Model, Loess Deposit, Maraveh-Tappeh 44 57 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-42&slc_lang=fa&sid=1 mohammad hosein seyedalipour محمدحسین سیدعلیپور h.seyedalipour@gmail.com 10031947532846002611 10031947532846002611 Yes دانشگاه mohsen alizadeh محسن حسینعلی زاده alizadeh_m2001@yahoo.com 10031947532846002612 10031947532846002612 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان sadat feiznia سادات فیض‌نیا sfeiznia@ut.ac.ir 10031947532846002613 10031947532846002613 No دانشگاه تهران hassan ahmadi حسن احمدی ahmadi@ut.ac.ir 10031947532846002614 10031947532846002614 No واحد علوم تحقیقات mohammadreza zare محمدرضا زارع m_r_zare@yahoo.com 10031947532846002615 10031947532846002615 No دانشگاه صنعتی اصفهان