fa تعیین سهم واحدهای کاری در تولید رسوب معلق با استفاده از روش منشأیابی رسوب (مطالعه موردی: آبخیز تول‌بنه، استان گلستان) مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <p><span dir="RTL">روش منشأیابی امروزه در سرتاسر دنیا به منظور تعیین سهم واحدهای­کاری از رسوب معلق استفاده می­شود. در روش­های رایج با استفاده از ترکیب مناسب خصوصیات جداکننده منابع رسوب، سهم منابع رسوب در تولید رسوب تعیین می­شود. این تحقیق در آبخیزی به مساحت 91/3278 هکتار در جنوب شهرستان گرگان به نام تول­بنه انجام شد. این حوزه با متوسط تولید رسوب معلق سالانه 97/14709 تن در هکتار از آبخیزهای بحرانی از نظر تولید رسوب است. در این تحقیق از آزمایش </span>XRF  <span dir="RTL">استفاده شده و از 17 ترکیب به عنوان ردیاب استفاده شد. بدین منظور این حوضه به پنج واحد</span>­<span dir="RTL">کاری و سه مقطع از رودخانه اصلی تقسیم شد. از هر واحد­کاری سه نمونه برداشت شد. نمونه­های منطقه منشأ با رسوبات حاصل از دو نوبت نمونه­برداری از رسوب خروجی حوضه در زمان­های مختلف و همچنین ترکیب دو نمونه رسوب مقایسه شدند. نتایج با آزمون تحلیل عاملی و تحلیل تشخیص مورد آنالیز قرار گرفت. ترکیبات </span>CaO<span dir="RTL">، </span>SiO₂<span dir="RTL">، </span>Rb₂O <span dir="RTL">و </span>X₂<span dir="RTL"> به عنوان منشأیاب در نظر گرفته شد. نتایج حاکی از آن است که مقطع شماره پنج در آبراهه اصلی با متوسط 54/19 درصد بیشترین سهم را در تولید رسوب معلق دارد. همخوانی خوب نتایج با مشاهده­های میدانی نشان می­دهد که روش منشأیابی استفاده شده در این بررسی، روشی ارزشمند برای تعیین سهم منابع تولید رسوب معلق در حوزه آبخیز است. </span></p> <table align="left" cellpadding="0" cellspacing="0" dir="ltr" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left"> <p></p> <p style="text-align: justify">Fingerprint method is one of the new methods to determine the contribution of suspended sediment in the land units. In this method, a suitable composite (set) of diagnostic properties and a multivariate mixing model are employed to estimate the relative contribution of sediment sources to sediments transported to watershed outlet. This research carried out in the Tull Bane watershed with 3278.91ha area, located in the south of Gorgan, Golestan province. This watershed with 14709.97 ton/year sediment yield is one of the most critical watersheds in the province. XRF experiments were used in this study and the 17 compounds were used as tracer. The watershed divided into five land units as well as the main river was divided into three sections. Three samples were taken from each land unit. Samples with two samples of the sediment samples at various watershed outlets as well as a combination of two sediment samples were compared. Test results were analyzed by factor analysis and discriminant analysis. Compounds CaO, SiO₂, Rb₂O and X₂ were considered as tracer. Results showed bank river No. 5 has maximum share in suspended sediment with 19.54 percent<span dir="RTL">.</span> The fingerprinting approach to source ascription is appeared as providing valuable information regarding suspended sediment sources in the study catchments. </p> </td> </tr> </tbody> </table> <div style="clear:both"></div> <div style="clear:both"></div> ردیاب‌ها, منابع رسوب, تحلیل تشخیص, منشأیابی, آبخیز تول‌بنه Tracers, Sediment Sources, Discriminant Analysis, Fingerprinting, Tull Bane Watershed 27 38 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-119-1&slc_lang=fa&sid=1 kohzad heidary کهزاد حیدری kohzad93@gmail.com 10031947532846002687 10031947532846002687 Yes Agricultural Sciences and Natural resources of Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ali Najafi nejad علی نجفی نژاد najafinejad@gmail.com 10031947532846002688 10031947532846002688 No Agricultural Sciences and Natural resources of Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Farhad khormali فرهاد خرمالی khormali@yahoo.com 10031947532846002689 10031947532846002689 No Agricultural Sciences and Natural resources of Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان manochehr baba nejad منوچهر بابانژآد mbaba22@yahoo.com 10031947532846002690 10031947532846002690 No Golestan University دانشگاه گلستان