fa تحلیل ویژگی‌های مورفوژنتیک توده‌های ماسه‌ای جلگه ساحلی مکران پژوهشي Research <p><span dir="RTL">ناپایداری و تحرک تپه‌های ماسه‌ای یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های برنامه‌ریزی و مدیریت در جلگه‌های ساحلی مناطق خشک است. هدف اصلی این پژوهش شناسایی ویژگی‌های مورفوژنتیک و جهت جابجایی توده‌های ماسه‌ای جلگه غربی مکران است. ویژگی‌های مورفومتری، جهت کشیدگی فرم‌های ماسه‌ای و توزیع فضایی آن‌ها، ویژگی‌های رسوب‌شناسی از جمله شاخص‌های گرانومتری و مورفوسکوپی رسوب، سرعت و جهت وزش باد، نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی، عکس‌های هوائی، تصاویر ماهواره‌ای، بینوکولر، </span>GPS<span dir="RTL"> و نیز نرم‌افزارهای رایانه‌ای از جمله  </span>Gradistat<span dir="RTL">،</span>Freehand WRPlOT View<span dir="RTL">, و </span>ArcGIS<span dir="RTL"> داده، مواد و ابزارهای اصلی تحقیق را تشکیل داده‌اند. با استفاده از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی منطقه، بادهای غالب، سرعت و جهت آن‌ها و بادهای محلی بررسی‌شده و گلبادهای منطقه ترسیم شد. با بررسی عکس‌های هوائی و تصاویر ماهواره‌ای و نیز کنترل میدانی، نقشه لندفرم‌های بادی و مورفولوژی عمومی تراکم‌های ماسه‌ای تهیه شد و جهت‌ توسعه فرم‌های ماسه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس یافته‌ها، توده‌های ماسه‌ای جلگه ساحلی از نظر منابع رسوب، به توده‌های ماسه‌ای داخلی حاصل از کاوش سطح جلگه توسط باد و توده‌های ماسه‌ای ساحلی با آورد رسوب از محدوده جزر و مدّی تقسیم می‌شوند. همچنین در بخش‌هایی از جلگه که لندفرم‌های کاوشی به‌صورت گسترده حضور ندارند، جلگه فاقد توده‌های ماسه‌ای داخلی بوده و صرفاً توده‌های ماسه‌ای ساحلی، زبانه‌ها و پشته‌های سدّی تشکیل‌شده‌اند. </span></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">The instability and mobility of sand dunes is a major concern of planning and management in arid coastal plains. The aim of this study is to identify morphogenetic characteristics of sand masses and their locations, as well as to identify the processes that formed and transported them in the western part of the Makran coastal plain. Research data and tools were including spatial distributions of landforms, the morphologic and stretch of sand dunes, sedimentologic characteristics including granolometric and morphoscopic indicators, the velocities and directions of winds, Geologic and topographic maps, satellite images, aerial photos and computer&#39s software including ArcGIS, WRPLOT View and Gradistat. By using data from local meteorological stations, wind characteristics were studied and wind roses were plotted, also. Maps of Aeolian landforms and general morphology of sand masses were plotted by using aerial photographs, satellite images and field controls. Elongation of sand masses was investigated, too. The results indicate that from sediment sources aspect, Coastal Plain sand masses are divided to interior sand masses that are originated from removing plain surface and coastal sand masses that are originated from tidal ranges. Also, where removal landforms are widely absent, no interior masses were formed and only coastal sand masses and barriers were formed.</p> ماسه‌بادی, ماسه ساحلی, مورفوژنتیک, جلگه مکران. Aeolian Sand, Coastal Sand, Morphogenetic, Makran Coastal Plain 62 78 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 Siavosh Shayan سیاوش شایان shayan@modares.ac.ir 10031947532846002738 10031947532846002738 Yes Dept. of Natural Geography, University of Tarbiat Modares گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Mohammad Akbarian محمد اکبریان m.akbarian@modares.ac.ir 10031947532846002739 10031947532846002739 No Dept. of Natural Geography, University of Tarbiat Modares گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Mojtaba Yamani مجتبی یمانی myamani@ut.ac.ir 10031947532846002740 10031947532846002740 No Dept. of Natural Geography, University of Tehran گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران Mohammad Sharifikia محمد شریفی کیا sharifikia@modares.ac.ir 10031947532846002741 10031947532846002741 No Dept. of Remote Sensing, University of Tarbiat Modares گروه سنجش از دور، دانشگاه تربیت مدرس Mehran Maghsoudi مهران مقصودی maghsoud@ut.ac.ir 10031947532846002742 10031947532846002742 No Dept. of Natural Geography, University of Tehran گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران