Environmental Erosion Research

fa طراحی شبکه جاده جنگلی براساس عبور جاده از مناطق پایدار به منظور کاهش فرسایش مطالعه‌ی موردی: سری واستون Forest Road Design in Stable Location to Minimize Erosion (Case Study: Vaston District) پژوهشي Research فرسایش خاک یکی از مهم&lrm;ترین چالش&lrm;های زیست محیطی و عوامل مهم آسیب جنگل‌ها به شمار میرود که اغلب در اثر تغییر کاربری اراضی جنگلی، جاده&lrm;سازی و فقدان پوشش گیاهی به وجود می&lrm;آید. خاک&lrm;های جنگلی به طور طبیعی نفوذپذیر، ولی از سوی دیگر جاده&lrm;های جنگلی نفوذناپذیرند که همین مسئله موجب می&lrm;شود تا آب باران روی سطح جاده جریان پیدا کند و ذرات خاک را شستشو دهد. بدین ترتیب، طراحی و ساخت جادهی جنگلی باید به صورت اصولی انجام گیرد. به همین منظور، در این تحقیق سعی شد تا با استفاده ازGIS  و AHP و با در نظر گرفتن عوامل تأثیرگذار در مسیریابی جاده&lrm;های جنگلی از جمله شیب و طول دامنه، فرسایش&lrm;پذیری خاک، تراکم آبراهه&lrm;ها، سنگ بستر، پوشش گیاهی، جهت دامنه و ارتفاع از سطح دریا، به طراحی بهینهی شبکه جاده پرداخته شود. پس از تهیهی هر کدام از لایه&rlm;های اطلاعاتی، با توجه به ضرایب اهمیت به دست آمده از AHP عمل روی هم&lrm;گذاری نقشه&lrm;ها انجام شد و نقشهی توان ـ که نشان دهندهی پایداری زمین نیز می‌باشد ـ برای جادهسازی، در چهار طبقه تهیه شد. سپس توسط ضمیمهی PEEGER ۱/۱ در نرم‌افزار ArcView ۳.۰، طراحی واریانت&lrm;های مختلف جاده بر روی این نقشه انجام شد. واریانت&lrm;های طراحی شده و شبکه جادهی موجود، با استفاده از آزمون مربع کای مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد شبکه جاده&lrm;های طراحی شده در سطح ۹۵ درصد، از نظر عبور از مناطق پایدار و مساعد برای جاده&lrm;سازی نسبت به شبکه جادهی موجود، عملکرد بهتری داشته&lrm;اند. نتایج این تحقیق می&lrm;تواند در بهینهسازی طراحی شبکه جاده&lrm;های جنگلی و کاهش خسارات زیستمحیطی مؤثر باشد.   Soil erosion is of the most important environmental challenges and factors of forest damage, which is, occur because of the land use change, road construction and lack of vegetation cover. Forest soil is naturally penetrable but forest roads are not. This issue causes the flows runoff on road surface and washes soil particles. Thus, forest roads must be planned and constructed accurately. So, this study attempts to use the ability of GIS and AHP to plan optimal forest road with considering effective factors on land stability including slope length and steepness (LS factor), soil erodibility (K factor), hydrographic networks, geology, vegetation cover, aspects and elevation maps. After providing each of thematic layer and determining their priority by Analytical Hierarchy Process, the overlay process was conducted and stability map was prepared in four classes. The road network was planned using by PEGGER (an extension of ArcView 3.0 software) on stability map. The planned variants and existence road network was compared using Chi-square test. Results showed that the planned road network is better than existence road network at probability level of 95%, because it passed more from stable and suitable area. The results of this research can be effective to optimize the design of forest road network and can reduce the environmental damage. پایداری زمین, تحلیل سلسله مراتبی, مسیر یابی جاده جنگلی, PEGGER Analytical Hierarchy Process, Forest Road Routing, Land Stability, PEGGER 59 74 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-300-1&slc_lang=fa&sid=1 مجید لطفعلیان mlotfalian@yahoo.com 10031947532846004008 10031947532846004008 Yes دانشگاه ساری محبوبه عباسپور mahbobeh.abaspour@yahoo.com 10031947532846004009 10031947532846004009 No دانشگاه ساری سید عطاال.. حسینی sata.hosseini@gmail.com 10031947532846004010 10031947532846004010 No دانشگاه تهران آیدین پارساخو Parsakhoo@gau.ac.ir 10031947532846004011 10031947532846004011 No دانشگاه گرگان صبا پیرو peyrovsaba@gmail.com 10031947532846004012 10031947532846004012 No دانشگاه ساری