Environmental Erosion Research

fa بررسی تغییر کاربری اراضی بر خصوصیات فیزیکو شیمیایی و فرسایش خاک مطالعه موردی: حوزه آبخیز کفترگار شهرستان بهشهر Investigation of Land Use Change on Physicochemical Characteristics and Soil Erosion in Kaftargar Basin of Behshahr پژوهشي Research <p>تغییر کاربری اراضی، قطع یکسره ی درختان، جنگلها و تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی باعث تخریب یا اخلال در اکوسیستمهای طبیعی، کاهش ظرفیت تولید فعلی یا آینده ی خاک شده و اثرات زیانباری بر خصوصیات فیزیکی ـ شیمیایی خاک دارد. این پژوهش با هدف بررسی نقش تغییر کاربری اراضی بر برخی از خصوصیات فیزیکی ـ شیمیایی خاک و متغیرهای مؤثر آن بر شاخص فرسایش پذیری در حوزهی آبخیز کفترگار انجام شد. بدین منظور از سه کاربری جنگل، مرتع و زراعت، ۷ نمونه خاک در قالب طرح بلوک به صورت کاملاً تصادفی، از دو لایه ی سطحی ۱۰-۰ و ۲۰-۱۰ سانتیمتر در هر کاربری برداشته و مقایسه شد. نتایج نشان داد که میزان ماده آلی در اراضی زراعی و مرتعی در مقایسه با کاربری جنگل، کاهشی برابر با ۷۰/۳۵ و ۸۵/۲۱ درصد در لایه ی ۱۰-۰ سانتیمتر و ۲۲/۳۶ و ۶۴/۲۲ درصد در لایه ی ۲۰-۱۰ سانتیمتر داشته است. حداکثر نیتروژن کل در لایه ی ۱۰-۰ سانتیمتر در کاربری جنگل، به میزان ۳۷/۰ درصد و حداقل آن در لایه ی ۲۰-۱۰ سانتیمتر در کاربری زراعی، به میزان ۱۶/۰ درصد مشاهده شد که کاهشی معادل با ۷۵/۵۶ درصد را نشان داد. وزن مخصوص ظاهری، PH و میزان درصد ماسه خاک طی تغییر کاربری جنگل، افزایش و تخلخل خاک، ظرفیت تبادل کاتیونی، میزان درصد سیلت و رس آن کاهش یافتهاست. نتایج نشان داد که فرسایشپذیری خاک به دلیل کاهش پوشش گیاهی پایا، ماده آلی خاک، تخریب ساختمان آن و پایداری خاکدانهها طی تغییر کاربری جنگل، افزایشی حدود ۵/۱ برابر داشته است.</p> <p>The land-use change, cutting forest trees and the grasslands conversion to agricultural lands destroyed natural ecosystems and also current or future production capacity reduce and these are harmful effects on the soil physicochemical characteristics. This study taken with aim, checking the role of forest-land change on some soil physical-chemical characteristics and then identify some effectiveness variables on soil erodibility index in the part of Nekarood watershed . In this study survived the three forest, pasture and agriculture land uses.. Then the 7 soil samples in completely randomized block design collected and compared from two soil surface layers of 0-10 cm and 10-20cm.The results showed that the amount of organic matter for agriculture and grassland land use toward forest land use decreased to 35.70 and 21.85% (layer of 0-10 cm), respectively and 36.22 and 22.64% (layer of 10-20 cm), respectively. R The maximum total nitrogen in forest land use observed with amount of 0.37 and layer of 0-10 cm and the minimum total nitrogen in agriculture land use observed with amount of 0.16 and layer of 10-20 cm, that it had reducing equal56.75The results also showed that the bulk density, pH and sand percent increased in forest land use wherese, of, soil porosity, caution exchange capacity, silt and clay present decreased. The results presented that the soil erodibility after changing forest land use had increase about 1.5 because declining perennial vegetation, soil organic matter, aggregating the soil structure and aggregate stability.</p> تخلخل خاک, مواد آلی, فرسایش‌پذیری, کاربری‌ اراضی land use, organic matter, soil erodibility, soil porosity 75 88 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-315-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghorban Vahabzadeh Kebria قربان وهاب زاده کبریا gh.vahabzadeh@sanru.ac.ir 10031947532846004013 10031947532846004013 No Sari university of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mohammad Reza Reiahi مححمدرضا ریاحی Reiahi1389@gmail.com 10031947532846004014 10031947532846004014 No Sari university of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Sayed Hussein Roshun سید حسین روشان SayedHussein.Roshun@gmail.com 10031947532846004015 10031947532846004015 Yes Sari university of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری