fa ارزیابی کارایی مدل MUSLE در برآورد بار رسوب ناشی از رگبارهای منفرد در زیرحوزه‌های رودخانه دویرج استان ایلام مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <table align="left" cellpadding="0" cellspacing="0" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left"> <p dir="RTL"></p> </td> </tr> </tbody> </table> <div style="clear:both"></div> <p><span dir="RTL">بخش عمده‌ای از کشور ما در منطقه خشک و نیمه‌خشک واقع شده که معمولاً میزان فرسایش و رسوب این مناطق بالاست، از</span> <span dir="RTL">اینرو</span> <span dir="RTL">بررسی</span> <span dir="RTL">فرآیند فرسایش</span> <span dir="RTL">خاک</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">تولید</span> <span dir="RTL">رسوب</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">ارزیابی</span> <span dir="RTL">عوامل</span> <span dir="RTL">مؤثر</span> <span dir="RTL">بر</span> <span dir="RTL">آن</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">ضروریات</span> <span dir="RTL">مدیریت</span> <span dir="RTL">صحیح</span> <span dir="RTL">منابع موجود</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">یک</span> <span dir="RTL">حوزه</span> <span dir="RTL">آبخیز</span> <span dir="RTL">می­باشد</span>.<span dir="RTL"> تحقیق</span> <span dir="RTL">حاضر</span> <span dir="RTL">با</span> <span dir="RTL">هدف ارزیابی</span> <span dir="RTL">کارایی</span> <span dir="RTL">مدل </span> MUSLE<span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">برآورد</span> <span dir="RTL">رسوب در مقیاس رگبار</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">نیز</span> <span dir="RTL">مدل‌سازی آن</span> <span dir="RTL">با استفاده</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">خصوصیات</span> <span dir="RTL">رگبار</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">رواناب</span> <span dir="RTL">مربوطه</span> <span dir="RTL">در چهار زیرحوزه از زیرحوزه­های آبخیز رودخانه</span> <span dir="RTL">دویرج استان ایلام بوده که</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">نهایت مدلی</span> <span dir="RTL">بهینه</span> <span dir="RTL">برای</span> <span dir="RTL">برآورد</span> <span dir="RTL">رسوب</span> <span dir="RTL">رگبار</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">این</span> <span dir="RTL">حوزه</span> <span dir="RTL">ارائه</span> <span dir="RTL">شده است. برای انجام تحقیق حاضر از 2 رگبار به تاریخ</span>­<span dir="RTL">های 2/10/1391 و 10/11/1391 استفاده شده است و نتایج بیانگر تطابق مناسب در مرحله واسنجی مقدار رسوب مشاهده‌ای و برآوردی هر چهار زیرحوزه می‌باشند. اما در مرحله اعتبارسنجی، مقدار رسوب مشاهده‌ای و برآوردی زیرحوزه‌های 1، 2 و3 دارای اختلاف بیشتری نسبت به زیرحوزه شماره 4 می­باشد که دلیل ناکارآمدی مدل در مرحله اعتبارسنجی را می‌توان به مساحت زیاد زیرحوزه­ها نسبت داد. جهت ارائه مدل بهینه کل</span> <span dir="RTL">حوزه از رابطه رگرسیونی استفاده گردید که توان فاکتور رواناب از 56/0 به 34/0 تغییر نمود که دارای ضریب همبستگی بالایی (90 درصد) می­باشد. در این حالت اگر چنانچه زیرحوزه­های دیگر حوزه آبخیز دویرج دارای شرایط مشابهی از نظر زمین­شناسی، خصوصیات پوشش گیاهی، فیزیوگرافی و... باشند می­توان از مدل تغییر شکل یافته </span>MUSLE <span dir="RTL">استفاده کرد.</span></p> <div style="clear:both"></div> <table align="left" cellpadding="0" cellspacing="0" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left"> <p></p> <p>Most of our country is located in arid and semiarid climate which have high soil erosion and sediment production, therefore, the study of soil erosion and sediment yield and also evaluation of the effective factors on sediment production are very important in proper management of a watershed. The aim of present study is the efficiency evaluation of MUSLE model in sediment estimation in the storm scale and also its modeling based on storm and runoff characteristics in four sub-basins of Doviraj River watershed in Ilam Province, which finally an optimized model is given for estimation of sediment resulted from the storm. Two storms in different dates (2012.11.22 and 2013.1.30) are used in this research. Results indicate appropriate correspondence in calibration stage between the observed and estimated sediment yield in four sub-basins. But, in validation stage, a high difference between observation and estimation in 1, 2 and 3 sub-basins was observed compared to the 4th sub-basin. The reason of inefficiency of the model in validation stage is related to the vastness of sub-basins. In order to present the appropriate model of the whole area the regression relation has been used, in which the power of runoff factor changed from 0.56 to 0.34, which has a high correlation coefficient. In this case if the other sub-basins of Doviraj watershed have similar vegetation cover, physiography and geology conditions, the modified MUSLE model can be used.</p> </td> </tr> </tbody> </table> <div style="clear:both"></div> فرسایش و رسوب, مدل MUSLE, واسنجی و اعتبارسنجی, دویرج. Erosion and Sediment, MUSLE Model, Calibration and Validation, Doviraj Catchment 39 54 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-28-1&slc_lang=fa&sid=1 haji karimi حاجی کریمی Ilam_haji@yahoo.com 10031947532846002691 10031947532846002691 No Associate Professor, Agriculture Faculty, Ilam University, Iran. عضو هیئت علمی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام hassan fathizad حسن فتحی زاد hasan_fathizadah@yahoo.com 10031947532846002692 10031947532846002692 Yes 1- M.Sc. Graduate of Combating Desertification, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran دانش آموخته‌ی کارشناسی ارشد بیابانزدایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام Mohsen tavakoli محسن توکلی Mohtavakoli2003@yahoo.com 10031947532846002693 10031947532846002693 No Associate Professor, Agriculture Faculty, Ilam University, Iran. عضو هیئت علمی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام Masoud Bazgir مسعود بازگیر M_bazgir@yahoo.com 10031947532846002694 10031947532846002694 No Department of water Resources, Ilam University, Ilam, Iran عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام Parviz graee پرویز گرایی Parviz_graee@yahoo.com 10031947532846002695 10031947532846002695 No اداره منایع طبیعی استان ایلام