fa پهنه‌بندی خطر حرکت‌های توده‌ای با استفاده از روش مؤسسه راه ژاپن در مسیر جاده چندار- شهرک طالقان و ارزیابی آن روشهای نوین و دقیق در تهیّه نقشه فرسایش (سنجش از دور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی) پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:13.5pt"></p> <p dir="RTL" style="margin-right:9.0pt">یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی که راههای ارتباطی را در مناطق کوهستانی تهدید می‌کند ناپایداری دامنه‌ای است. این پدیده در زمان احداث جاده‌ها به واسطه بر هم زدن تعادل دامنه‌ها فراوانی بیشتری را نشان می‌دهد. با توجه به اهمیت حرکت‌های توده‌ای و خسارات ناشی از آن لازم است اقداماتی در جهت کنترل این بلای طبیعی به عمل آید. مشخص کردن مناطق خطرناک و مستعد حرکت‌های توده‌ای اهمیت خاصی دارد زیرا درجه اهمیت در اولویت‌بندی پیشگیری و مبارزه، در مناطق مختلف مشخص می‌گردد. بدین منظور در تحقیق حاضر مدل پهنه‌بندی خطر حرکت‌های توده‌ای در مسیرجاده چندار- شهرک طالقان با استفاده از روش مؤسسه راه ژاپن انجام گرفت. در این روش، پهنه‌بندی پایداری شیب در طول جاده‌ها، بر اساس امتیازدهی به 12 عامل مؤثر در ناپایداری شیب صورت می‌پذیرد. در این مقاله ابتدا با توجه به شکل شیب، پولیگون‌هایی در اطراف جاده‌ی مورد مطالعه ایجاد شده و هر پولیگون را به عنوان یک واحد‌کاری، در نظر‌گرفته و پارامترهای این روش بررسی و نمره‌دهی گردید. نتایج نشان می‌دهد در جاده بدون دیواره حائل، 85/9 درصد از مسافت مسیر مورد مطالعه مستعد گسیختگی شیب، 62/13 درصد دارای احتمال گسیختگی و 5/76 درصد غیر‌مستعد می‌باشد. سپس با بررسی عکس‌های هوایی و ماهواره‌ای و کنترل‌های صحرایی، نقشه پراکنش حرکات توده‌ای در مسیر تهیه شد و نقشه پهنه‌بندی خطر حرکات توده‌ای بدست آمده با روش مؤسسه راه ژاپن با استفاده از روش جمع مطلوبیت ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که روش مؤسسه راه ژاپن روش مناسبی برای پهنه‌بندی خطر حرکات توده‌ای در مسیر جاده‌ی مورد مطالعه می‌باشد.</p> <p style="margin-right:.5in"></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify margin-left: 0.5in">One of the most important  natural hazards which threatens  the roads in mountainous regions are hillslope instabilities. This phenomenon is more frequent while  the roads are under construction.  Indentification of dangerous and susceptible areas to mass movement is especially important in order to implement some measures to control these natural phenomena.In this study mass movement hazard zonation of  Chendar-Shahrak Road, Taleghan was performed using Japan Road Institute Method. This method rates 12 effective factors in slope instabilities. In this research, first by considering the shape of gradient, polygons were made around the road and each polygon was considered as a work unit and the parameters were rated in each polygon.The results show that in the part of the road  without retainers, 9.85% of  the road is susceptible, 13.62% probably susceptible and 76.5% stable to mass movement. Then by using air photos, landsat images and field controls, the inventory map of mass movements aroud the road was prepared.  Then mass movement zonation map of the area which was prepared using Japan Road Institute Method was evaluated using Sum of Quality. The results show that Japan Road Institute Method is a suiatable method for performing mass movement hazard zonation around the roads.</p> حرکت توده‌ای, پهنه‌بندی, مسیر چندار- شهرک طالقان, روش مؤسسه راه ژاپن Mass movement, Hazard zonation ,Chendar– Shahrak road, Japan Road Institute Method. 58 72 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-37-1&slc_lang=fa&sid=1 sadat feiznia سادات فیض نیا sfeiz@ut.ac.ir 10031947532846002588 10031947532846002588 No دانشگاه تهران raziye rahimi راضیه رحیمی rahimi1016@yahoo.com 10031947532846002589 10031947532846002589 Yes آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات hasan ahmadi حسن احمدی ahmadi@ut.ac.ir 10031947532846002590 10031947532846002590 No دانشگاه تهران