fa بررسی تأثیر کاربرد متوالی مواد آلی و آبیاری با آب سدیمی بر توزیع اندازه ذرات ثانویه خاک مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL">تحقیق حاضر به بررسی تأثیر نوع و میزان ماده آلی و همچنین مصرف متوالی سدیم بر توزیع اندازه ذرات خاک می‌پردازد. بدین منظور در گام نخست، یک نمونه خاک زراعی با دو نوع ماده آلی شامل کاه و کلش و کود دامی در سه سطح صفر، 1 و 5 درصد و سه تکرار طی چهار ماه در شرایط رطوبت زراعی تیمار شد. در مرحله بعد، سطوح مختلف <span dir="LTR">SAR</span> شامل صفر، 1، 10 و 30 از طریق آب آبیاری بر روی نمونه­های از قبل تیمارشده با مواد آلی، اعمال گردید. نتایج حاکی از آن بود که در بین تیمارهای مورد مطالعه کاه و کلش در سطح 5 درصد، بیشترین فراوانی ذرات در اجزای اندازه­ای بزرگتر از 1 میلی­متر و 25/0 تا 1 میلی­متر را ایجاد نموده است. همچنین مشخص گردید که افزایش میزان مصرف ماده آلی موجب افزایش اندازه و پایداری ذرات می­گردد. با افزایش سطح <span dir="LTR">SAR</span> آب آبیاری، فراوانی ذرات بزرگتر از 25/0 میلی­متر کاهش یافت هر چند برای سطوح بالاتر ماده آلی، این کاهش کمتر بود. این موضوع دلالت بر میزان تأثیر سدیم بر پراکندگی خاکدانه­ها، بسته به مقدار ماده آلی خاک دارد. همچنین با افزایش سطح <span dir="LTR">SAR</span>، فراوانی ذرات در اجزای اندازه­ای ریزتر از 25/0 و 125/0 میلی­متر افزایش یافت. در سطوح بالای <span dir="LTR">SAR</span> آب آبیاری، خاکدانه‌های بزرگتر از 1 میلی­متر نسبت به خاکدانه­های با اندازه 25/0 تا 1 میلی­متر حساسیت بیشتری در برابر پراکنده‌شدن داشتند. یافته­های این تحقیق نشان داد که هم مقدار و نوع ماده آلی و هم میزان <span dir="LTR">SAR</span> آب آبیاری بر توزیع اندازه ذرات مؤثرند. همچنین سوزاندن کاه و کلش پس از برداشت محصول می­تواند باعث کاهش پایداری خاکدانه در اثر حذف ماده آلی و در نتیجه افزایش احتمال فرسایش محیطی خاک گردد.</p> <p class="1" style="text-align: justify unicode-bidi: embed direction: ltr -ms-text-justify: kashida text-kashida: 0%"><span style="line-height: 1.6em text-indent: 0in">This study investigated the effect of rate and type of organic matter, and consecutive application of sodium on secondary particle size distribution. At first, a cropland soil was treated with two organic matter (manure and straw stubble) at different rates of 0%, 1% and 5%, with three types replicates during 4 months. Subsequently, four levels of SAR (0, 1, 10 and 30) were added to the pretreated samples through irrigation water. The results indicated that among different treatments, straw stubble (5%) led to the most frequency of aggregates >1 mm and 0.25-1 mm. It was found that with increasing organic matter rate, the size and stability of aggregates increased. Aggregates >0.25 mm were decreased with increasing the irrigation water SAR value, while this reduction was lower for higher rates of organic matter. This indicates that the effect of sodium on aggregate dispersion depended on the rate of organic matter. Also, by increasing the SAR values, the frequency of particles in the fractions of 0.25< and 0.125< was increased. At higher levels of SAR, aggregates >1 mm showed more sensitivity against dispersion than those in the 0.25–1 mm fraction. The findings of this study revealed that besides the type and rate of organic matter, the SAR value of irrigation water is effective in particle size distribution. Burning straw stubble after harvesting lead to aggregate instability and increased soil environmental erosion .</span></p> <p class="a" style="text-align: justify text-indent: 0in unicode-bidi: embed direction: ltr -ms-text-justify: kashida text-kashida: 0%"><!--stripped--><!--stripped--></p> الک تر, پایداری خاکدانه, توزیع اندازه ذرات, کود دامی, کاه و کلش. Wet sieving, Aggregate stability, Particle size distribution, Manure, Straw stubble. 83 98 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-15&slc_lang=fa&sid=1 مجید محمود آبادی mahmoodabadai@mail.uk.ac.ir 10031947532846002492 10031947532846002492 Yes دانشگاه شهید باهنر کرمان