fa ارزیابی روش‌های اصلاحی برآورد رسوب معلق (مطالعه موردی: حوزه آبخیز بشار) مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <p>از آنجایی که معادلات رگرسیونی منحنی­های سنجه با توجه به تبدیل لگاریتمی آمار دبی جریان و رسوب معلق به دست می­آید دارای اریب زیاد هستند<span dir="LTR">.</span> در این تحقیق از ضرایب اصلاحی به منظور بهبود نتایج روش‌های برآورد بار رسوبی رودخانه­ها در ایستگاه هیدرومتری بشار و زهره با شاخص‌های مختلف دقت و صحت استفاده گردید. از این رو تحقیق حاضر در صدد ارزیابی عمل کرد پنج روش منحنی سنجه از جمله<span dir="LTR">  FAO</span>،<span dir="LTR"> MVUE</span>، <span dir="LTR">LQMLE</span>،<span dir="LTR">LRC </span>، <span dir="LTR">Ls</span> در دو حالت حد واسط دسته­ها و در حالت بدون تقسیم‌بندی داده­ها بوده است. به منظور ارزیابی کارایی منحنی‌های سنجه رسوب و انتخاب بهترین آن‌ها، از شاخص­های مجذور مربعات خطا و ضریب کارایی استفاده گردید. محاسبه ضرایب اصلاحی با معیارهای مجذور مربعات خطا و ضریب کارایی حاکی از این است که در ایستگاه بشار روش <span dir="LTR">LQMLE</span> حداکثر میزان ضریب کارایی (92=<span dir="LTR">CE</span>) و حداقل خطا (38/0=<span dir="LTR">RMSE</span>) و روش <span dir="LTR">LS</span> کمترین میزان ضریب کارایی و بیشترین میزان خطا (86=<span dir="LTR">CE</span> و 94/0=<span dir="LTR"> RMSE</span>) را ارائه نموده است. در حالت معمولی نیز روش <span dir="LTR">LQMLE</span> حداکثر میزان ضریب کارایی و حداقل میزان خطا را داراست (82=<span dir="LTR">CE</span>) و (38/0=<span dir="LTR">RMSE</span>) و روش <span dir="LTR">LS</span> کمترین میزان ضریب کارایی و بیشترین میزان خطا (86=<span dir="LTR">CE</span>و 94/0=<span dir="LTR"> RMSE</span>) را ارائه نموده است. محاسبه ضرایب اصلاحی در ایستگاه زهره نشان داد که روش <span dir="LTR">LQMLE</span> حداکثر میزان ضریب کارایی را داراست (95=<span dir="LTR">CE</span>) و روش <span dir="LTR">FAO</span> کمترین میزان ضریب کارایی و بیشترین میزان خطا (58/1-=<span dir="LTR">CE</span>و 48/2=<span dir="LTR"> RMSE</span>) را ارائه نموده است. در حالت معمولی نیز روش <span dir="LTR">LRC</span> حداکثر میزان ضریب کارایی و حداقل میزان خطا را (95=<span dir="LTR">CE</span>) و (53/0=<span dir="LTR">RMSE</span>) کسب نموده است. از سویی در بین روش­های مختلف روش <span dir="LTR">LS</span> کمترین میزان ضریب کارایی و بیشترین میزان خطا (7-=<span dir="LTR">CE</span>و 88/3=<span dir="LTR">RMSE</span>) را ارائه نموده است. در مجموع روش‌های مختلف و ضرایب اصلاحی متفاوت منحنی سنجه رسوب در حالات بدون تقسیم‌بندی داده‌ها و در حالت حد واسط می‌توان نتیجه‌گیری کرد که در اکثر مدل<span dir="LTR">­</span>ها روش‌های <span dir="LTR">LQMLE</span> و <span dir="LTR"> LRC</span> بهترین روش­های محاسبه رسوب بوده است.</p> <p></p> <p>Regression equations of sediment rating curves are too biased due to the logarithmic of the discharge and suspended sediment data<span dir="RTL">.</span> In this study<span dir="RTL">,</span> correction coefficients were used to improve the results of river sediment estimation methods in Bashar and Zohreh hydrometric stations with different indices of accuracy and precision<span dir="RTL">.</span> The present study aims to evaluate the performance of five methods of rating curve including FAO, MVUE, QMLE, LRC, Ls in the case of intermediate categories and no category situations<span dir="RTL">.</span> Root mean square of error and coefficient of efficiency indicators were used to evaluate the performance of sediment rating curves and to choose the best of them<span dir="RTL">.</span> Results of root mean square of error and coefficient of efficiency indicators computation indicates that in the Bashar station LQMLE method is provided maximum coefficient of efficiency (CE=92) and the minimum error (RMSE=0.38) and LS method had the lowest coefficient of efficiency and highest error (CE=86 and RMSE=0.94)<span dir="RTL">.</span> In normal state the same results has been obtained. Zohreh station correction coefficients results showed that the maximum coefficient of efficiency is related to LQMLE (CE=95) and FAO had lowest coefficient of efficiency and the highest root mean square of error (CE= -1.58 and RMSE=2.48)<span dir="RTL">.</span> In normally condition the LRC method has achieved maximum coefficient of efficiency and minimum error (CE=95) and (RMSE=0.53). On the other hand, amongst the different methods, LS is provided the lowest coefficient of efficiency and the highest root mean square of error (CE=-7 and RMSE=3.88). In general, by application of different methods and different correction coefficients of sediment rating curves in cases of non-classified data and the intermediate state, concluded that in most models the LQMLE and LRC is the best method of calculating sediment.</p> رسوب معلق, حوزه آبخیز, روش‌های اصلاحی, برآورد, منحنی سنجه Corrective methods, Estimation, Rating curve, Suspended sediment, Watershed 47 57 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-110-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Dastranj علی دسترنج dastranj66@gmail.com 10031947532846002777 10031947532846002777 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Majid Kazemi مجید خزایی khazayi64@gmail.com 10031947532846002778 10031947532846002778 Yes Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Mohamad Kazemi محمد کاظمی mohamad.kazemi86@gmail.com 10031947532846002779 10031947532846002779 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Sanaz Falah ساناز فلاح sanaz.falah@yahoo.com 10031947532846002780 10031947532846002780 No Hormozgan University دانشگاه سراوان Behzad Adeli بهزاد عادلی adeli-behzad@yahoo.com 10031947532846002781 10031947532846002781 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان