fa تعیین عوامل موثر در ژئومتری فرسایش خندقی (مطالعه موردی: شهرستان دره‌شهر) مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <p><span dir="RTL">یکی از انواع فرسایش</span>‌<span dir="RTL">های آبی که موجب تخریب اراضی و بر هم خوردن تعادل در پهنه</span>‌<span dir="RTL">های منابع طبیعی و اراضی کشاورزی می</span>‌<span dir="RTL">شود و خسارات سنگینی به</span>‌<span dir="RTL">بار می</span>‌<span dir="RTL">آورد، پدیده فرسایش خندقی است. برای کنترل این پدیده، شناخت عوامل موثر بر خصوصیات ژئومتری آن اهمیت ویژه</span>‌<span dir="RTL">ای دارد. تخریب اراضی، بر هم خوردن منظر زمین و تعادل اکولوژیک و به مخاطره افتادن منابع زیستی در این مناطق، از جمله موارد دیگری است که پژوهش در مورد فرسایش خندقی به ویژه در شهرستان دره</span>‌<span dir="RTL">شهر را گریز</span>‌<span dir="RTL">ناپذیر و الزامی می</span>‌<span dir="RTL">کند. در همین راستا تعداد 36 خندق در پهنه خندقی دره شهر در استان ایلام انتخاب شدند. برای این منظور عوامل محیطی، خصوصیات فیزیکی-شیمیایی خاک، پوشش و هیدرولوزیکی خندق</span>‌<span dir="RTL">های مورد آزمون با استفاده از عکسهای هوایی، نقشه</span>‌<span dir="RTL">های رقومی مربوطه و عملیات</span>‌<span dir="RTL">های میدانی مشخص شدند. نتایج بررسی</span>‌<span dir="RTL">های آماری با استفاده از روش رگرسیون چند متغیره(روش گام</span>‌<span dir="RTL">به</span>‌<span dir="RTL">گام) نشان داد که طول خندق با مساحت بالادست خندق، عرض بالا و پایین و سطح مقطع خندق با ضریب گردی حوضه، عمق خندق با ضریب گردی حوضه و انحنای دامنه، ارتفاع پیشانی خندق با شیب محلی سر خندق و شیب جداره خندق با درصد تاج پوشش رابطه معنی</span>‌<span dir="RTL">داری دارند. بنابراین می</span>‌<span dir="RTL">توان نتیجه گرفت که مشخصات ژئومتری خندق در منطقه مورد مطالعه تابعی از سطح بالادست، ضریب گردی حوضه، انحنای دامنه، شیب محلی سر خندق و در صد تاج پوشش حوزه آبخیز خندق خواهد بود.</span></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">One of the types of water erosion and land degradation which causes imbalance in the area of natural resources and agricultural land and gives heavy losses, is the gully erosion phenomenon. To control this phenomenon, It is important to understand the influence factors on the geometry specification. Land degradation, a broken ecological balance of the land and landscape and risk of falling at biological resources in these areas, among other things, the study of the gully, is inevitable and necessary especially in the Darrehshahr township. In this regard, Gully 36 number were selected in Darrehshahr area in the Ilam province. To this end, were identified environmental factors, Physical - Chemical Soil properties, cover and hydrological properties of gullies tested using aerial photography, the digital maps and field operations. Results of statistical analysis using multiple regression (stepwise method) revealed that length of gully with upstream area of the gully, top and bottom width and cross section of the Gully with basin elongation, deep gully with basin elongation and slope curvature, high of head Gully with local slope of the gully and steep walls of gully with percentage cover have a significant relationship. So could be concluded that characteristics of geometry gully in the study area would be a function of the upstream, basin elongation, curvature slope, and local slope of the gully head and the percentage of canopy cover catchment area of gully.</p> فرسایش خندقی, خصوصیات ژئومتری, روش گامبهگام, رگرسیون چندمتغیره, حوزه آبخیز Gully Erosion, Geometric Properties, Stepwise Method, Multivariate Regression, Watershed 50 61 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-83-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghobad Rostamizad قباد رستمی زاد gh_rostamizad@ut.ac.ir 10031947532846002734 10031947532846002734 Yes Tehran University دانشگاه تهران Ali salajeghe علی سلاجقه salajegh@ut.ac.ir 10031947532846002735 10031947532846002735 No Tehran University دانشگاه تهران Ali Akbar Nazari Samani علی اکبر نظری سامانی aknazari@ut.ac.ir 10031947532846002736 10031947532846002736 No Tehran University دانشگاه تهران jamal ghodousi جمال قدوسی jamal_go@yahoo.com 10031947532846002737 10031947532846002737 No Soil and Water Conservation Center سازمان حفاظت آب و خاک