زودآیند (بهار)
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
مرکز پژوهشی مطالعات جغرافیایی و علوم اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار ، m.boroughani@hsu.ac.ir
چکیده: (15 مشاهده)
زمین لغزش یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی در مناطق کوهستانی و شیبدار است که با بروز آن خسارات جانی، مالی و زیستمحیطی فراوانی رخ می دهد. با توجه به پیچیدگیهای متعددی که در شکلگیری زمین لغزش دخیل هستند، مدلسازی دقیق و چندعاملی این پدیده از اهمیت ویژهای برخوردار است. شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر میتواند به بهبود پیشبینی، کاهش خطر و مدیریت بهینه این مخاطره کمک نماید. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی آسیب پذیری با رویکردهای مدلسازی چندگانه به منظور پهنهبندی خطر زمینلغزش در حوضه طارم-خلخال می باشد. در فرآیند تحلیل، ۱۳ عامل مؤثر شامل ویژگیهای ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی و زمینشناسی بررسی شد و با بهرهگیری از آزمونهای چندخطی و شاخصهای همخطی، اثرگذاری هر عامل بر پدیده زمینلغزش تعیین گردید. نتایج نشان داد که عامل شیب با وزن 22/0 و ضریب همبستگی 69/0 اهمیت ویژهای دارد و نقش مهمی در حساسیت زمین لغزش حوضه ایفا میکند، در حالی که عوامل دیگری مانند عامل ارتفاع، نوع خاک و شاخصهای هیدرولوژیکی نیز در تحلیل خطر نیز موثر می باشند. پهنهبندی خطر مدل سازی، نشانگر نواحی با ریسک بالا و بسیار زیاد در بخشهای غربی، شرقی و جنوبی (11/28) در الگوریتم MFSDSM و مناطق شمالی، جنوبی و غربی (18/33) در مدل DLCAM است. تحلیل عملکرد الگوریتمها با شاخصهای آماری، نشانگر برتری مدل MFSDSM با RMSE برابر 271، ضریب تعیین 91/0 و شاخص NSE معادل 81/0 نسبت به DLCAM است. این نتایج، توانایی هر دو الگوریتم در شناسایی دقیق مناطق در معرض خطر و ابزارهای موثری در مدیریت ریسکهای طبیعی را تأیید مینمایند. در نهایت، مدلسازی زمینلغزش در حوضه طارم-خلخال ابزاری مؤثر برای حفاظت از محیطزیست، بهبود مدیریت منابع آب و دستیابی به توسعه پایدار است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی
دریافت: 1404/7/1
دریافت: 1404/7/1
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
