fa تعیین سهم جاده‌ها در تولید رسوب حوزه آبخیز با استفاده از مدل تحویل رسوب و GIS روشهای نوین و دقیق در تهیّه نقشه فرسایش (سنجش از دور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی) پژوهشي Research <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL">در جریان احداث شبکه­های جاده، سطح وسیعی از عرصه­ جنگل­ها و مراتع در طول و حاشیه مسیر آن تخریب می­شود. در نتیجه این فرآیند حجم بسیاری زیادی خاک و سنگ از محل خود جا به جا و بر روی اراضی مجاور ریخته شده که موجب مضاعف شدن شدت تخریب محیط زیست می­شود. یکی از بزرگترین مشکلات ناشی از جاده­سازی ایجاد و افزایش اشکال مختلف فرسایش در اطراف جاده­ و رسوب­زایی در اثر از بین بردن پوشش گیاهی، افزایش سرعت رواناب و ناپایدار کردن شیب دامنه است. در این تحقیق، رسوب ناشی از  شبکه جاده­های موجود در کاربری­های متفاوت حوزه آبخیز کجور با استفاده از مدل تحویل رسوب و در محیط <span dir="LTR">GIS</span> تخمین زده شد. نتایج نشان داد که فرسایش تولیدی از این شبکه جاده بدون در نظر گرفتن میزان تحویل رسوب در حدود 23/11682 تن در ســـال می­باشد. با در نظر گرفتن میزان تحویل رسوب، رسوبدهی از شبکه جاده­ها به طور میانگین در حدود 5/589 تن در سال به تفکیک 07/423 تن برابر 8/71 درصد مربوط به سطح جاده و آبرو­های کنار جاده و 98/165 تن برابر 17/28 درصد مربوط به ترانشه خاک­برداری تخمین زده شد. با درنظر گرفتن رسوب خروجی سالانه در حدود 10560 تن رسوب نقش شبکه جاده­ها را می­توان در حدود 57/5 درصد رسوب خروجی حوزه دانست در حالی که این جاده­ها تنها 31/0 درصد از سطح حوزه را شامل می­شوند. </p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">During the construction of road networks large area of forests and rangelands will be destroyed in the road path and its margins. This process causes massive amount of soil and rock move from its site and on adjacent lands will be accumulated, that causes increasing environmental degradation. One of the most important problems due to forest roads making is increasing of different erosion forms in around of roads, sediment yield resulting of vegetation destroy, soil structure ruin, run off velocity increasing and slope instability. In this research, sediment due to existence roads of different land use was estimated in a part of Kojour (Experimental Forest of Tarbiat Modares University) using of SEDMODEL and GIS. The results show that without considering sediment delivery ratio, erosion in this road network is about 11682.23 ton/year. With attention to sediment delivery ratio based on distance from road, sediment yield from these roads is 423/07 (71/8 %) and 165/98 (28/17 %) ton due to road surface, lateral ditch and cut slope respectively. Meanwhile with attention to sediment output that is 10560 ton, percent of sediment due to road network is about 5/57 %, whereas area of this road is about 0/31 percent of total area</p> حوزه آبخیز کجور, سامانه اطلاعات مکانی, شبکه جاده, رسوبدهی, مدل تحویل رسوب Kojour Watershed, GIS, Road Network, Sediment Yield, Sediment Delivery Ratio Model 13 26 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-14&slc_lang=fa&sid=1 ذکریا اسداللهی 10031947532846002661 10031947532846002661 Yes دانشگاه تربیت مدرس علی نیازی 10031947532846002662 10031947532846002662 No دانشگاه شهرکرد صالح یوسفی 10031947532846002663 10031947532846002663 No دانشگاه تربیت مدرس زهرا اسداللهی 10031947532846002664 10031947532846002664 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مجید محمدی Mohammady_wme@yahoo.com 10031947532846002665 10031947532846002665 No دانشگاه تربیت مدرس