fa تأثیر تاغکاری بر روی شاخص‌های فرسایش‌پذیری خاک در اراضی ماسه ای تایباد مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی پژوهشي Research <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL">فرسایش‎­پذیری به عنوان یک ویژگی پویای خاک، به پایداری خاکدانه‎­ها و درصد ذرات درشت اولیه که به فرسایش مقاومند بستگی دارد. یکی از عوامل مؤثر در فرسایش خاک، پایداری خاکدانه­‎ها و مولفه­های مؤثر در آن است. با توجه به وجود ماسه­زارهای تثبیت شده بر اثر کاشت تاغ در توالی­های زمانی مختلف در منطقه‌ بیابانی تایباد، میزان تغییرات شاخص­‎های فرسایش‎­پذیری خاک سطحی در اثر تغییر ماده آلی، مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور 5 سایت متفاوت بر اساس سن کشت تاغ (41، 28، 19 و 11 ساله و یک سایت شاهد (بدون کشت تاغ) انتخاب شدند. با توجه به افزایش قدمت کاشت تاغ، نتایج نشان‌دهنده‎ 24% کاهش در مقدار شن، 14% و 8% افزایش به ترتیب در مقدار سیلت و رس است. حداکثر میانگین وزنی قطر خاکدانه­‎ها مربوط به سایت 41 ساله و برابر با 48/2 میلی­متر است. شاخص نسبت رس از 23/5 درصد در سایت شاهد به 3 درصد در سایت 41 ساله و شاخص نسبت رس اصلاح شده از 21/5 درصد در سایت شاهد به 06/3 درصد در سایت 41 ساله رسیده است. ماده آلی از 05/0 درصد در سایت شاهد به 4/0 درصد در سایت 41 ساله رسید. نتایج نشان می­دهد که شاخص میانگین وزنی قطر خاکدانه­‎ها یک روند افزایشی و شاخص نسبت رس و شاخص نسبت رس اصلاح شده یک روند کاهشی را طی کرده است. نتایج کلی این تحقیق بیانگر آن است که فرایند جنگل­کاری (تاغکاری) پایداری خاکدانه را افزایش داده و به کاهش فرسایش­پذیری خاک منتهی شده است. </p> <p></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">Erodibility as a dynamic property of soil depends on the soil`s aggregate stability and initial large particles percentage which are resistant to erosion. One of the effective factors on soil erosion is soil aggregate stability and its efficient components. Due to the presence of stabilized sand seas which is affected via different plantation development of <em>Haloxylon</em> in the desert area of Taybad, this paper examine the effect of soil organic amounts on some erodibility indices of surface soil. For this purpose, five sites were selected based on <em>Haloxylon</em> plantation ages (41, 28, 19 and 11 years old and one control site (no <em>Haloxylon</em> plantation). Considering planting age of <em>Haloxylon</em>, the results represent a <em>24</em>%<em> reduction</em> in sand content and <em>14 and 8</em>%<em> increasing</em> in <em>silt and clay contents respectively</em> were observed. Maximum mean weigh diameter (2.48 mm) was belonging to the 41- years- old<em> Haloxylon</em> plantation. Clay ratio indicator has changed from 5.23% in the control site to 3.06% at the 41-years-old site. Modified clay ratio has changed from 5.21% in the control site to 3% at 41-years-old <em>Haloxylon</em> plantation. Organic matter increased from 0.05% in the control site to 0.4% at the 41-years-old site. Results show that the mean weigh diameter index has a progressively increase tend but clay ratio index and modified clay ratio index has a decreasing trend. The overall results of this research indicated that <em>Haloxylon</em> plantation enhancing soil aggregate stability and decreased soil erodibility.  </p> فرسایش‌پذیری, پایداری خاکدانه, تاغ, شاخص میانگین وزنی قطر خاکدانه‌‎ها Erodibility, Aggregate Stability, Haloxylon sp., Mean Weight Diameter of Soil Aggregates 1 12 http://magazine.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-98-1&slc_lang=fa&sid=1 حمیدرضا عسگری hras2010@gmail.com 10031947532846002817 10031947532846002817 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مهدی سرپرست mehdisarparast@gmail.com 10031947532846002818 10031947532846002818 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان