زودآیند (تابستان)
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران ، k_nosrati@sbu.ac.ir
چکیده: (10 مشاهده)
خاکهای کشاورزی و مرتعی از بزرگترین مخازن تجمع میکروپلاستیکها به شمار میروند، با این حال سازوکارهای انتقال این ذرات تحت فرسایش آبی هنوز بهطور کامل شناخته نشده است. این پژوهش با هدف بررسی اثر فرسایش ناشی از بارندگی بر انتقال و نسبت غنیشدگی میکروپلاستیکها در اراضی مرتعی شمال حوضه آبخیز نهرمیان در جنوبغرب استان مرکزی انجام شد. برای این منظور، دو کرت فرسایشی به ابعاد ۲×۲۲ متر با دو تیمار فاقد پوشش و دارای پوشش گیاهی احداث شد. میکروپلاستیکهای پلیاتیلن در دو بازه اندازهای ۱۲۵–۶۳ میکرومتر (ریز) و ۵۰۰–۲۵۰ میکرومتر (درشت) بهطور یکنواخت در عمق صفر تا ۱۰ سانتیمتری خاک مخلوط گردید. نمونهبرداری از سطح خاک پیش و پس از سه رخداد بارشی مؤثر انجام شد و در مجموع ۲۴ نمونه خاک و نمونههای رسوب خروجی کرتها جمعآوری شد. پس از خشکسازی، جداسازی ذرات درشت، غربالگری، شستوشو و حذف مواد آلی با پراکسید هیدروژن، نمونهها برای شناسایی زیر میکروسکوپ استریو آماده شدند و تغییرات غلظت و نسبت غنیشدگی میکروپلاستیکها تحلیل گردید. نتایج نشان داد اندازه ذره نقش اصلی را در سرنوشت میکروپلاستیکها دارد. میکروپلاستیکهای ریز بیشترین کاهش را در سطح خاک نشان دادند؛ بهطوریکه میانگین حذف آنها در تیمار فاقد پوشش ۱۴ درصد و در تیمار دارای پوشش ۱۳ درصد از ذخیره اولیه بود. در مقابل، میکروپلاستیکهای درشت در تیمار دارای پوشش ۵ درصد و در تیمار بدون پوشش ۴ درصد کاهش یافتند. همچنین نسبت غنیشدگی نشان داد که میکروپلاستیکهای درشت بیشتر از میکروپلاستیکهای ریز در رسوبات خروجی تجمع مییابند. این امر بیانگر تمایل بیشتر ذرات درشت به جابهجایی افقی و حمل توسط رواناب، و گرایش ذرات ریز به نفوذ عمودی و ماندگاری در خاک است. تحلیل رگرسیونی نشان داد با افزایش فرسایش و تولید رسوب، نسبت غنیشدگی بهطور معناداری کاهش مییابد. این مطالعه تأکید میکند که ذرات درشت میکروپلاستیک با فرسایشپذیری بالا میتوانند تهدیدی فوری برای کیفیت آبهای سطحی باشند، در حالی که ذرات ریز با تجمع در خاک مرتعی، خطر آلودگی بلندمدت خاک و نفوذ به آبهای زیرزمینی را به همراه دارند. همچنین پوشش گیاهی از طریق فرسایش انتخابی، الگوی خروج این ذرات را تنظیم میکند.
واژههای کلیدی: میکروپلاستیک، فرسایش خاک، رواناب، کرت آزمایشی، پوشش گیاهی
نوع مطالعه: مستخرج از پایاننامه / رساله / طرح پژوهشی |
موضوع مقاله:
مدلسازی و تحلیل زمانی و مکانی رخداد انواع مختلف فرسایش محیطی
دریافت: 1405/1/29
دریافت: 1405/1/29
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |