دانشگاه ایلام ، hrn_16hrn@yahoo.com
چکیده: (4682 مشاهده)
پدیدهی گرد و غبار یکی از مهمترین خطرات طبیعی در جهان امروز است که مناطق غرب و جنوب ایران از این آن متأثر میشود. این پدیده همانند دیگر پدیدههای طبیعی آسیبرسان، میتواند اثرات زیانباری بر گیاهان داشته باشد. این تحقیق به بررسی تأثیر گرد و غبار در شرایط شبیهسازی شده بر ویژگیهای بیوشیمیایی از جمله رنگدانههای کلروفیل، کربوهیدرات و پرولین در گونهی بلوط ایرانی ( .LindlQuercus brantii ) پرداختهاست. در ابتدا، 30 اصله نهال دو ساله از نهالستان منابع طبیعی انتخاب شد. سپس گرد و غبار آماده شده از بیابانهای جنوب ایلام ـ که هم مرز با عراق است ـ طی سه مرحلهی زمانی متفاوت در اتاقک شبیهساز بر نهالها خاکدهی شد. علاوه بر این، 10 اصله نهال مشابه نیز درون اتاقک شاهد قرار گرفت، بدون آنکه اعمال گرد و غبار در آن انجام شود. پس از هر مرحله خاکدهی، برای اجرای آزمایشهای فیزیولوژی از برگهای قسمت میانی تاج نهالهای شاهد و تیمارشده به صورت تصادفی نمونهبرداری صورت گرفت و نمونههای حاصل شده به آزمایشگاه منتقل شد. نتایج نشان داد با افزایش خاکدهی، مقدار رنگدانههای کلروفیل a، b، کل و کارتنوئید به صورت معنیداری کاهش و مقدار کربوهیدرات افزایش یافتهاست. همچنین با افزایش غلظت گرد و غبار، تغییرات بیشتر ظاهر می شود. حال آنکه در مقدار پرولین تغییری ایجاد نشد که این امر به مدت اعمال خاکدهی و شدت تنش آن بستگی داشتهاست. لذا میتوان گفت یکی از عوامل زوال بلوط در زاگرس، پدیدهی گرد و غبار است. برای جلوگیری از زوال بلوط باید در زمینهی انتخاب گونهی مقاوم برای کاشت و کنترل کانونهای آلودگی، تصمیمات بهتر و مؤثرتری اتخاذ شود.