kia M, dadras M, aliyas Z. Classification of coastal landforms and analysis of temporal-spatial changes of the coastline of Qeshm Island with the approach of integration coastal zone construction management. E.E.R. 2022; 12 (3) :18-40
URL:
http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-679-fa.html
گروه مهندسی عمران، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس ، m.dadras@iauba.ac.ir
چکیده: (۲۲۹۹ مشاهده)
پژوهش حاضر میکوشد به تحلیل تغییرات مکانی ـ زمانی واحدهای مورفولوژیکی خط ساحلی جزیره قشم بپردازد. ابتدا لندفرمهای ساحلی با استفاده از نقشههای توپوگرافی، زمینشناسی، مطالعات میدانی و تصاویر ماهوارهای به روش شپارد طبقهبندی شد. سپس برای تحلیل تغییرات خط ساحلی جزیره، از تصاویر ماهوارهای TM، ETM+ و OLI برای سالهای 1990، 2000، 2013 و 2020 و ابزار تحلیل سامانه خط ساحلی (DSAS) استفاده شد. در ادامه نیز تغییرات خط ساحلی با روشهای آماری LRR، EPR، NSM و SCE تحلیل شد. نتایج طبقهبندی شپارد نشان داد که واحدهای تراس، دشتهای دامنهای و تپههای مرتفع بهعنوان سواحل اولیه، بهترتیب 17/38، 94/29 و 43/18 درصد از واحدهای ساحلی را به خود اختصاص دادهاست. رسوبات دریایی و واحدهای انسانساخت بهعنوان سواحل ثانویه، بهترتیب 04/12 و 40/1 درصد از سواحل را در برگرفتهاست. سواحل اولیه در جنوب و سواحل ثانویه نیز در شمال جزیره قشم قرار دارد. نتایج مدل DSAS نشان داد که طی 31 سال، متوسط میزان جابهجایی (LRR) خط ساحلی در تپههای مرتفع، دشتهای دامنهای، تراسها، انسانساخت، مانگرو، بندر دولاب، دستکو و دیرستان بهترتیب 3/11، 8/6، 4/5، 7/21، 4/26، 8/22، 5 و 6/15 متر در سال بود. در سواحل اولیه و ثانویه نیز میزان LRR بهترتیب 63/7 و 44/19 متر در سال و نرخ NSM بهترتیب 3/241 و 569 متر در 31 سال بود. بهدلیل تهنشینی رسوبات ساحلی بهویژه در جنگلهای مانگرو، پیشروی خط ساحلی در سواحل ثانویه در شمال جزیره قشم بیش از دیگر نواحی ساحلی بود؛ حال آن که بهدلیل وجود امواج و بادهای غالب دریایی در سواحل جنوبی، فرسایش قهقرایی و پسروی خط ساحلی بیش از رسوبگذاری بود. بیشترین پیشروی خط ساحلی، 2346 متر در جنگل مانگرو و بیشترین پسروی، 471- متر در سواحل غار نمکدان بود. آزمون تیاستیودنت نشان داد که اختلاف آماری تغییرات خط ساحلی در سواحل اولیه و ثانویه در سطح 99 درصد معنیدار است که نوار شمالی جزیره قشم روند پیشروی خط ساحلی دارد و نوار جنوبی آن دارای روند پسروی است.