سال 10، شماره 4 - ( زمستان 1399 )                   جلد 10 شماره 4 صفحات 90-110 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

pourhaghverdi F, Memarian H, Pourreza Bailondi M, Tajbakhsh M, Majidi M. Use of HydroPSO in calibration of KINEROS2 hydrologic model to simulate runoff in semi-arid watersheds (Case study: Bar watershed, Neyshabour, Iran). E.E.R.. 2021; 10 (4) :90-110
URL: http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-583-fa.html
پورحق وردی فاطمه، معماریان هادی، پوررضا بیلندی محسن، تاجبخش محمد، مجیدی میثم. استفاده از HydroPSO در واسنجی مدل هیدرولوژی KINEROS2 جهت شبیه‌سازی رواناب در حوزه‌های آبخیز مناطق نیمه خشک (مطالعه موردی: حوزه آبخیز بار نیشابور). پژوهش هاي فرسايش محيطي. 1399; 10 (4) :90-110

URL: http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-583-fa.html


گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس ، f.poorhagh@gmail.com
چکیده:   (284 مشاهده)
شبیه­‌سازی بارش ـ رواناب به­‌منظور برنامه­ریزی و مدیریت منابع آب در حوضه­‌های آبخیز صورت می­‌گیرد که نیازمند استفاده از مدل­‌های هیدرولوژیکی بهینه­ است. در این تحقیق از بسته­‌ی بهینه­‌سازی hydroPSO به­‌منظور واسنجی و بهینه­‌سازی پارامترهای مدل بارش ـ رواناب (۲K) ۲KINEROS در حوزه آبخیز بار نیشابور در استان خراسان رضوی استفاده شد. به‌­همین منظور، پنج واقعه­­‌ی رگباری با هیدروگراف­‌های متناظر انتخاب شد. براساس نتایج، این مدل کارآیی بهتری در شبیه‌­سازی هیدرولوژیک حوضه بر اساس واقعه‌­ی رگباری 11/01/71 نشان داد. در این شبیه­‌سازی، ضریب تبیین (۲R) و نش (NSE) مدل در شبیه­‌سازی دبی آب برابر با ۹۶/۰ و 96/0 به­‌دست آمد. مدل‌­سازی براساس وقایع رگباری تاریخ­های 16/12/69، 21/02/70، 26/12/70 و 13/09/73 به ترتیب با ضرایب NSE برابر با ۹۰/۰، 90/0، ۸۹/۰ و ۴۳/۰، توانست به نیکویی برازش عالی، عالی، عالی و خوب هیدروگراف شبیه‌­سازی شده بر هیدروگراف مشاهداتی منجر شود. تحلیل حساسیت مدل نشان داد که پارامترهای هدایت هیدرولیکی اشباع ـ کانال (ks_c)، ضریب زبری مانینگ ـ کانال(n_c)، ضریب حجمی سنگ و سنگ­ریزه (Rock)، میانگین نیروی کاپیلاری ـ دامنه (G_p)، هدایت هیدرولیکی اشباع ـ دامنه (ks_p) و تخلخل ـ دامنه (Por_p)، به ترتیب مهم­ترین و مؤثرترین پارامترها در فرآیند واسنجی مدل ۲K به شمار می­‌رود. توزیع فراوانی برخی از پارامترها مانند n_c و Smax، دارای شکل زنگوله­ای با اوج تیزتر است که این خود فقدان قطعیت کمتر تحمیل شده از جانب این پارامترها را بر مدل نشان می­‌دهند؛ اما برخی از پارامترها مانند Por_c و Dist_، توزیع فراوانی یکنواختی را نشان می­‌دهند. تفسیر بصری نمودارهای جعبه­‌ای نشان می­‌دهد که در پارامترهایی مثل  Ks_p، n_c، G_p، In، Rock، Por_p، Por_c وSat  ، ارزش بهینه­‌ی پارامتر به‌­دست آمده در فرایند واسنجی تقریباً منطبق بر میانه ارزش­های نمونه­‌برداری شده­‌است و بیشتر ذرات به سمت یک منطقه­‌ی کوچک از فضای پاسخ هدایت شده­‌اند. نمودار نقطه‌­ای نشان می‌­دهد که کارآیی مدل بیشتر تحت­‌تأثیر اندرکنش پارامترهای Ks وn  است. بر اساس تحلیل همبستگی نیز بالاترین ضریب همبستگی NSE با پارامترهای Ks_p، Ks_c، n_p، CV_p، G_c، In، cov،Por_p ،Dist_p ، Dist_c، Smax و Sat به­دست آمد. مقایسه‌­ی نتایج این تحقیق با یافته­‌های حاصل از واسنجی دستی نشان داد که بسته‌­ی بهینه‌­سازی hydroPSO می­‌تواند با موفقیت با مدل ۲K تلفیق شود و با سرعت و کارآیی بالایی پارامترهای مدل را واسنجی و بهینه­‌سازی کند.
متن کامل [PDF 1642 kb]   (65 دریافت)    

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش‌های فرسایش محیطی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Environmental Erosion Research Journal

Designed & Developed by : Yektaweb