سال 11، شماره 3 - ( پائیز 1400 )                   جلد 11 شماره 3 صفحات 99-122 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Asghari Saraskanrood S, Piroozi E. Investigation of the effects of construction of Sahand dam on the hydrological conditions of the river and analysis of changes in the geometric shape of Qaranqoochay canal (from the lower reaches of Sahand dam to Khorasanak village). E.E.R.. 2021; 11 (3) :99-122
URL: http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-607-fa.html
اصغری سراسکانرود صیاد، پیروزی الناز. بررسی اثرات احداث سد سهند بر شرایط هیدرولوژیکی رودخانه و تحلیل تغییرات شکل هندسی مجرای قرانقو‌چای (از بازه پایین‌دست سد سهند تا روستای خراسانک). پژوهش هاي فرسايش محيطي. 1400; 11 (3) :99-122

URL: http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-607-fa.html


گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ، s.asghari@uma.ac.ir
چکیده:   (275 مشاهده)
رودخانه و فرایندهای رودخانه­‌ای در سطح زمین، مهم­ترین سیستم­های ژئومورفیک فعال است که در اثر کنترل­‌کننده‌­های محیطی و دستکاری­‌های انسانی در سیستم‌­های طبیعی، طی مقاطع زمانی و مکانی مختلف، تغییرات متفاوتی را از خود نشان می­‌دهند. این تغییرات و جابه‌­جایی­‌ها مشکلاتی را برای کاربری­‌های انسانی و اکولوژیکی ایجاد می­‌کند و از مباحث مهم در ژئومورفولوژی رودخانه‌­ای محسوب می­‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثرات احداث سد سهند بر شرایط هیدرولوژیکی رودخانه قرانقو­چای از بازه پایین­دست سد سهند تا روستای خراسانک و تحلیل تغییر شکل هندسی مجرا، در بازه زمانی 1374 تا 1397 است. این پژوهش متکی بر کار­های میدانی، استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، داده­‌های هیدرومتری، نقشه­‌های توپوگرافی و زمین­‌شناسی است. شرایط هیدرولوژیکی رودخانه با استفاده از 26 شاخص هیدرولوژیکی، در دو دوره قبل از احداث سد و بعد از احداث آن محاسبه شد. سپس برای بررسی رابطه­ معناداری شاخص‌­ها، از آزمون آماری T جفتی استفاده شد. به منظور بررسی تغییرات شکل مجرا نیز از پارامتر­های بررسی شکل هندسی رودخانه شامل ضریب خمیدگی و زاویه مرکزی استفاده و میزان مهاجرت مجرا با استفاده از روش ترانسکت محاسبه شد. با توجه به نتایج مطالعه، از لحاظ شاخص­‌های هیدرولوژیکی Q5، Q10، Q15، دبی حداقل، دبی حداکثر و دبی مد، بین دو دوره قبل و بعد از احداث سد تفاوت معناداری دیده می­‌شود. میانگین ضریب خمیدگی در سال 1374، 15/1 بود و در سال 1397 به مقدار 18/1 افزایش یافت و الگوی رودخانه از پیچان­‌رودی بسیار توسعه‌­یافته به توسعه­یافته تبدیل شد. میانگین آهنگ مهاجرت مجرای رودخانه در طی بازه زمانی 24 ساله مورد مطالعه، در حدود 143/0 متر در سال بود. بیشترین مقدار جابه­‌جایی عرضی مجرا، در ترانسکت یک به میزان 41/0 متر در سال و کمترین جایه­‌جایی در ترانسکت یازده، به مقدار 022/0 متر در سال است. در نتیجه، مشخص شد که رودخانه قرانقو­چای در بازه مطالعاتی، تغییرات مورفولوژیکی و جابه­جایی مجرا داشته­است و عوامل مؤثر این تغییرات به طور عمده شامل تغییرات دبی به ویژه در زمینه احداث سد، فرسایش­پذیر بودن سازند­های بستر و کنار رودخانه و عوامل مختلف انسانی است.
متن کامل [PDF 1273 kb]   (266 دریافت)    

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش‌های فرسایش محیطی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Environmental Erosion Research Journal

Designed & Developed by : Yektaweb