در دست انتشار                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران. ، m.soleimanpour@areeo.ac.ir
چکیده:   (73 مشاهده)
فرونشست زمین یک رخداد زمین‌شناسی است که بروز سایر بلایای ثانویه که می‌تواند بر تولید و زندگی انسان تأثیر منفی بگذارد را منجر می‌شود. افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی، فرونشست را به­دنبال خواهد داشت که آخرین مرحله بیابان‌زایی محسوب می‌شود. لذا هدف این پژوهش ارزیابی وضعیت بیابان­زایی توسط مدل IMDPA بر اساس دو معیار آب زیرزمینی و فرونشست در حوزه آبخیز رفسنجان می‌باشد. به‌منظور ارزیابی شدت بیابانزایی توسط این مدل، از شاخص‌های افت سطح آب زیرزمینی، نسبت جذب سدیم و هدایت الکتریکی تحت معیار آب زیرزمینی و از شاخص میزان فرونشست به‌عنوان معیار فرونشست زمین استفاده شد. شاخص‌های مورد نظر پس از امتیازدهی و طبقه‌بندی، پهنه‌بندی شدند. معیار فرونشست، با استفاده از نقشه فرونشست تهیه شده از تصاویر ماهواره‌ای سنتینل 1 در سال آبی 1394-1395، مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس نقشه نهایی وضعیت بیابان‌زایی از هم‌پوشانی نقشه‌های معیار آب زیرزمینی و فرونشست زمین بر اساس میانگین هندسی معیارها به­دست آمد. نتایج این پژوهش نشان داد که بر اساس معیار آب زیرزمینی میانگین هدایت الکتریکی، سدیم قابل‌جذب و افت سطح تراز آب، به­ترتیب 4/9351، 28/12 و 54 سانتی‌متر با امتیازهای چهار، یک و چهار در وضعیت بیابانزایی خیلی­شدید، کم و شدید قرار دارد. مطابق شاخص فرونشست، این میزان در منطقه بین هفت تا کم‌تر از یک سانتی­متر در سال متغیر بوده است. بر اساس شدت بیابان­زایی از منظر معیار آب زیرزمینی مشخص شد که حدود 74/2، 07/59، 15/37 و 02/1 درصد از این حوزه آبخیز در طبقه‌های کم، متوسط، شدید و خیلی­شدید قرار دارد. در نهایت، شدت بیابانزایی بر طبق دو معیار، در سه طبقه کم، متوسط و شدید قرار می‌گیرد که بیش‌ترین سطح مربوط به شدت متوسط می‌باشد. نتایج این پژوهش منجر به شناخت دقیق معیار و شاخص‌های مؤثر در وقوع بیابان‌زایی در حوزه آبخیز مورد مطالعه شده است. این شناخت می‌تواند به‌عنوان ابزاری مناسب برای دستیابی به ارائه مدیریت مناسب و برنامه‌ریزی صحیح و اصولی برای جلوگیری از تسریع این پدیده مورد استفاده قرار گیرد.
 
     

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش‌های فرسایش محیطی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Environmental Erosion Research Journal

Designed & Developed by : Yektaweb