دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، mhalizadeh@gau.ac.ir
چکیده: (54 مشاهده)
مشخصههای دانهبندی رسوبات، اطلاعات مهمی را درباره شرایط رسوبگذاری و محیط حمل و نقل فراهم میکنند. این مشخصهها شامل قطر میانه، چولگی، کشیدگی، جورشدگی، گردشدگی، فراوانی تجمعی ذرات، محتوای مواد آلی، مقدار کربنات کلسیم و بافت رسوبات هستند. در این پژوهش، ویژگیهای گرانولومتری، مقدار مواد آلی، کربنات کلسیم و بافت رسوبات بادی مدفون در منطقه اردمه نیشابور در یک پروفیل عمودی از سطح زمین تا عمق 3 متری مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور، 30 نمونه با فواصل 10 سانتیمتری عمقی نسبت به یکدیگر از این پروفیل جمعآوری شده و آزمایشهای دانهبندی، مواد آلی و کربنات کلسیم انجام شد. همچنین، به منظور بررسی الگوهای تغییرات این شاخصها نسبت به یکدیگر، تمامی متغیرهای مورد مطالعه بهصورت جداگانه و نیز از طریق تحلیل همبستگی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که منبع اصلی رسوبگذاری در این منطقه بیشتر بهصورت محلی بوده است. در لایههای سطحی رسوبات، درصد ماسههای ریزدانه و متوسط دانه بالاتری نسبت به لایههای عمیقتر وجود دارد که میتواند نشانهای از فعالیت بیشتر فرآیندهای بادی در سطح خاک باشد. بیشترین مقدار کربنات کلسیم برابر با 8.25 درصد و کمترین مقدار آن 4.25 درصد بود و با افزایش عمق، روند کاهشی نشان داد که این میتواند به تغییر شرایط شیمیایی خاک و فرآیندهای رسوبگذاری مرتبط باشد. در بررسی میزان ماده آلی، با افزایش عمق روند افزایشی (بین 1.64 تا 5.01 درصد) مشاهده شد که میتواند حاکی از ثبات بیشتر لایههای عمیق نسبت به لایههای سطحی یا وجود شرایط مساعدتر برای انباشتگی مواد آلی در گذشته باشد. نتایج آزمایشهای دانهبندی نیز نشان داد که با افزایش عمق، شاخصهایی چون میانگین قطر ذرات، چولگی، جورشدگی و انحراف معیار کاهش یافتهاند. این موضوع میتواند بیانگر تغییر در منبع رسوب، نوع فرآیند حمل یا شرایط رسوبگذاری در طول زمان باشد. در نهایت تحلیل همبستگیها حاکی از هدم روابط معنی دار بین متغیرها بود.