دانشگاه صنعتی شاهرود ، yaser.safari@shahroodut.ac.ir
چکیده: (19 مشاهده)
ورود آلایندههای آلی و عناصر فلزی مضر در پی نشت ترکیبات نفتی به محیط زیست طی عملیات استخراج، انتقال و پالایش نفت خام در کشورهای نفتخیز همواره یکی از نگرانیهای جدی متخصصین بوده است. پوسیدگی و شکستگی لولههای انتقال نفت از مناطق نفتخیز به پالایشگاههای واقع در بخشهای مختلف کشور، از جمله روندهای محتمل ورود کنترلنشده نفت خام به محیط زیست محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی احتمال آلودگی خاک در برنجزارهای بخشی از اراضی منطقه هلیساد، واقع در استان چهارمحال و بختیاری به سرب، کادمیوم و هیدروکربنهای نفتی در پی نشت نفت خام به خاک از لولههای انتقال نفت انجام شد. برای این منظور، غلظت آلایندههای ذکرشده در تعداد 32 نمونه خاک برداشتشده از لایه سطحی (0 – 20 سانتیمتری) این اراضی اندازهگیری شد. نتایج پژوهش گویای آن بود که میانگین غلظت کل هیدروکربنهای نفتی در اراضی تحت کشت برنج در منطقه هلیساد برابر با 35/7 درصد وزن خاک بود که بیشک نشان از آلوده بودن خاکهای منطقه به ترکیبات نفتی دارد. همچنین، میانگین غلظت کل سرب در خاک برابر با 83/57 میلیگرم بر کیلوگرم بود و غلظت سرب در تعداد 9 نمونه از مجموع 32 نقطه مورد بررسی از حد آستانه آلایندگی خاک (75 میلیگرم بر کیلوگرم) فراتر رفت. به طریق مشابه، میانگین غلظت کل کادمیوم خاک برابر با 68/4 میلیگرم بر کیلوگرم بود و در تعداد 16 نمونه از مجموع 32 نقطه مورد بررسی از حد آستانه آلایندگی خاک (5 میلیگرم بر کیلوگرم) فراتر رفت. با توجه به این نتایج به نظر میرسد اگر برای تعمیر و نوسازی خطوط لوله انتقال نفت در بالادست اراضی کشاورزی چارهای جدی اندیشیده نشود، فاجعه زیستمحیطی آلودگی کل خاکهای منطقه با انواع آلایندههای آلی و عناصر سنگین در آیندهای نزدیک بسیار محتمل باشد.